NGHIÊN CỨU VĂN HỌC VIỆT NAM ĐẦU THẾ KỶ XIX

KÊ KHANG CẦM ĐÀI (1)

Cầm đài cổ tích ký Kê Khang ,
Nhân tử cầm vong đài diệc hoang .
Văn Vũ thất huyền chung tịch tịch
Đông Tây lưỡng Tấn (2) hiệc mang mang
Chí kim bất hủ duy đồng tính
Thử hậu hà nhân (3) đáo túy hương ?
Thán tức Quảng Lăng (4) huyền tuyệt hậu ,
Tỳ bà tân phổ bán Hồ Khương (5)

Tạm dịch :

CẦM ĐÀI CỦA KÊ KHANG

Tích cũ lầm đài của Kê Khang ,
Người chết đàn mất đài bỏ hoang .
Bảy dây văn vũ rốt cuộc lặng ngắt ,
Hai nhà Đông Tấn , Tây Tấn đều vằng tanh
Đến nay chỉ còn tính trẻ con là bất hủ .
Sau này còn ai được vào làng say nữa ?
Than thở ngao ngán cho khúc Quảng Lăng tán không còn ,
Phổ mới đàn tỳ bà một nửa là Hồ Khương

Chú thích :
 (1) Kê Khang : người đời Tấn , tài cao học rộng , đặc biệt có năng khiều về âm nhạc , thơ ca , say mê học thuyết Lão Tử và Trang Tử , sáng tác khúc nhạc Quảng Lăng tán
     Truyện Kiều có câu :
" Kê Khang này khúc Quảng Lăng

Kê Khang là một trong Trúc Lâm thất hiền ( bảy người hiền ở Trúc Lâm , gồm có : Hướng Tú , Kê Khang , Lưu Linh , Nguyễn Hàm , Nguyễn Tịch , Sơn Đào và Vương Nhung )
Sơn Đào làm Thượng Thư Bộ Lại  ( tương đương thủ tướng bây giờ ) từ chức , muốn đề cử Kê Khang thay ; Kê Khang viết thư tuyệt giao
Kê Khang chơi thân với Lữ An ...
( Xem chú thích (11) trang 53 bài " Kiều Đánh Đàn Lần Thứ Nhất " cuốn Tìm Hiểu Văn Học Cổ Điển Việt Nam , Nửa Đầu Thế Kỷ XIX Tập I của tác giả Võ Đại Mau )
(2) Đông Tây Lưỡng Tấn : Hai nước Tấn : Tấn ( Tư Mã Viêm )và Tấn ( Vương Mãng )
(3) Thử hậu hà nhân : sau này còn có ai
(4) Quảng Lăng : Quảng Lăng tán là khúc hát thương tiếc Nhà Ngụy do Kê Khang sáng tác . Truyện Kiều có câu :
" Kê Khang này khúc Quảng Lăng "
(5)Hồ Khương : Nước Hồ . Đàn Tỳ bà xuất phát từ nước Hồ