Giáo dục trẻ thơ

  Ong ba ta co cau: "Day con tu thuo con  tho"... Theo toi, co the day con tu luc thai nhi vua duoc tao thanh. Trong thoi gian mang thai, nguoi me tre can co mot loi song lanh manh, an noi diu dang, di  dung muc thuoc; xem nhung phim va doc nhung cuon sach co tinh cam cao dep, tranh nhung phim va nhung cuon sach tinh cam uy mi, de cao cuoc song qua thien ve vat chat. Nguoi me tre co the nghe nhac co dien, nhung bai nhac hien dai co am huong nhe, thanh thoat. Tu khi chau be ra doi, tam hom chau be nhu mot trang giay trang tinh khoi; mot to giay trang co the bi vay muc, ta co the xe di, vut bo nhung tam hon chau khong the vut bo; do do chung ta khong duoc quyen de tam hon cua chau be bi mot vet ban nao, du la mot hat bui nho nho.Trong doi song thuong ngay, truoc het, cha me cua chau, nhung nguoi than trong gia dinh nhu ongba, cac bac, co chu, di, cau phai la nhung tam guong cho chau soi. Mot chau be, 2 tuoi, moi tap noi, duoc nha hang xom thuong lam, qua xin bong chau be ve nha ho choi. Toi, chau be ve, be da chui the hai chu...(xin mien ghi ra day); chi cua chau gian qua, tat mot cai that manh vao mieng chau be (di nhien day khong phai la mot bien phap giao duc dung dan, nhung lai co hieu qua) tu do den nay da gan 30 nam, chang thanh nien nay khong bao gio chui the nua. Toi khong co vu cho bien phap giao duc manh nay. toi chu truong suot doi di day cua toi, hon 50 nam, la GIAO DUC TU GIAC. so di toi dua ra truong hop cu the o tren la vi toi muon nhan manh rang tam hon chau be rat mong manh, chau rat bat chuoc nguoi lon, nguoi than trong gia dinh la guong soi cua chau be, ma ngay ca... hang xom xau cung anh huong den tam hon cua chau. Co nhung gia dinh, khi thay con minh moi bap be biet noi, ma lai biet chui thi vui lam, cuoi am ca len, tan thuong chau be(than oi!) lam cho chau be thich chi, con chui nhieu hon. Co mot lan, toi day them o nha. Dang luc giang bai thi nghe co giong con nit, co 4,5 tuoi noi chuyen ngoai duong:" Thoi, minh choi vo chong di", giong nu; mot giong nam:"nhung mot vo, mot chong thoi, keo bi sida"; cac em hoc sinh cua toi, hoc luyen thi dai hoc, mac dau toi rat nghiem, cuoi am ca len. Toi nhin ra ngoai: co hai chau be, mot nam, mot nu, co 4, 5 tuoi, con cai cua ai o xom trong ( nha toi nam trong hem nhung o bia hai hem nen dan ong, dan ba, tre con thuong ra ngoi doc theo tuong nha toi (co xay hai hang gach) de "tam". Tro lai van de chinhh, nhu cac ban da nghe toi ke, tam hon cac tre nhay ben la nhuong nao. Do do giao duc cac chau be tu thuo trong bung me den khi chao doi, len 5, len 6 la rat quan trong. Da so nhung nguoi cha, nguoi me tre bay gio vi sinh ke nen khi chau moi len 3, da voi va goi di Nha Tre. Chung ta se thay, cac tre di mau giao, ve nha rap khuon nhung loi noi, nhung cu chi, nhung hanh dong cua co giao o truong. Mot chau ngoai cua toi, len 3, vat mot do vat xuong dat va noi:"be ngoai nhat len cho co." ; hom khac :"ngoai dua tay ra" chau be cam cai thuoc khe vao tay toi...v v. Con giao duc nhu the nao, moi cac ban cao nien, cac ban tre tham gia thao luan. Toi cung xin thua voi cac ban la nam nay toi 74 tuoi, hon 50 nam day hoc, nghien cuu giao duc;  chu truong GIAO DUC TU GIAC, cung co mot chut thanh cong khi lam GIAO SU HUONG DAN truoc 1975 va GIAO VIEN CHU NHIEM sau ngay Dat nuoc chung ta thong nhat. Xin chao cac ban. Cung xin noi them rang hien nay tinh trang suc khoe cung toi khong duoc tot lam. Co kha nang thu nam tuan sau, toi phai trai qua mot cuoc tieu phau, Than ai chao cac ban. 

Lời trẻ thơ

Cháu ngoại gái của tôi tên là Bội Nhi, Phan Bội Nhi, năm nay được 10 tuổi, học lớp Năm Trường Tiểu học X quân Y thành phố Z. Năm cháu được 14 tháng tuổi thì bị sốt cao, phải đưa vào Bịnh viện A. Để chữa sốt cấp kỳ, y tá cho nhúng cháu vào bể nước lạnh. Lúc tôi vào thăm cháu thì thấy cháu ở trần , đầu đội một cái khăn ướt, đang chơi ở ngoài hành lang. Tôi nói:"Bội Nhi nham nhở quá. Sao con không mặc áo?" Cháu khóc, cháu vào phòng, xin mẹ mặc áo cho Nhi, kéo ông ngoại nói "Nhi nham nhở". Té ra bác sĩ cho cháu ở trần và đội khăn ướt vì cháu sốt quá cao.Mẹ Nhi nói với con:"Mẹ buồn quá, Nhi". Bội Nhi hỏi:"Sao mẹ buồn?". Mẹ Nhi vuốt tóc Nhi:" Vì Nhi binh hoài nên Mẹ buồn" Cháu bé đưa bàn tay nhỏ xíu lên vuốt tóc mẹ:"Mẹ đừng buồn nữa. Nhi lành bịnh rồi nè.". Mẹ Nhi ôm con vào lòng, rơm rớm nước mắt.Bé có bớt sốt một chút. Lát sau, Bội Nhi ngước đôi mắt bé thơ lên nhìn mẹ:"con đã nóilà con lành bịnh rồi. Mẹ đừng buồn nữa mà.. Mỗi lần, tôi hoặc bà ,mẹ cháu. các cậu dì của cháu, dắt xe ra khỏi nhà thì Bội Nhi chào tạm biệt:"bye, bye" và dặn dò:"Ông ngoại (hoặc ba, má , cậu, dì ) nhớ đi cẩn thận.. Thoắt một cái, cháu đã đến độ tuổi đi học. Ai hỏi cháu học trường nào thì cháu nói Nhi học trường Nội A. Sao lại Nội A? Bội Nhi trả lời:"Dạ vì Bảy là tên bà nội". A, ra cháu kiêng cữ tên bà nội cháu nên trường 7A, Nhi nói là trường NộiA.. Bội Nhi đếm từ 1 tới 10:" một, hai, ba, bốn, năm, sáu, nội, tám, chín, mười". Ai nghe cũng mắc cười. Ai nói đến tên ông ngoại(tức là...tôi), Bội Nhi cũng không chịu, nói trại ra từ khác, May là cháu bé chỉ biết tên của hai người.Một buổi tối trong gia đình, cơm nước xong, Bội Nhi ra lệnh:"Tất cả im lặng; tất cả im lặng. .Nghe chưa? Im lặng. nghe chưa?Ông ngoại im lặng, bà ngoại im lặng, Má im lặng, Mẹ im lặng ( cháu phân biệt: mẹ là mẹ đẻ ra cháu;má là chị hoặc em của mẹ); có khi Bội Nhi ra một cái lệnh khác:"Không được phá đồ chơi.". Tôi nói:"ông ngoại đâu có phá đồ chơi" Cháu bé chỉ vào mặt tôi:"Trò ông ngoại im lặng. không được nói. Rồi bé ném cái lược trong tay xuống nền nhà và bảo một người trong chúng tôi nhặt lên. Hỏi ra mới biết lúc trưa, "cô giáo ở trường như mẹ mến thương" đã ném cái muỗng đang cầm trong tay vào một học sinh của cô...Một buổi tối khác, sau khi `bắt chúng tôi im lặng, Bội Nhi nói:"Về nhà có ai hỏi các cô có đánh bọn con không thì các con nhỏ nói là không có cô nào đánh hết:". Cả nhà chúng tôi đưa mắt nhìn nhau. Như vậy là các cô đánh hay không đánh các cháu bé?. Mẹ Nhi hỏi:" Con có bị các cô đánh không?", Cháu bé lắc đầu:" Bạn T bị cô đánh:", Tôi hỏi, cháu cũng lắc đầu và nói:" Bạn T bị đánh", Tôi hỏi:"Tại sao bạn T bị đánh?" Bội Nhi nói:" Tại bạn T tè ướt quần". Tâm hồn các bé như những tờ giấy trắng...